Spis treści:
- Drzemka - zdrowy nawyk czy sygnał alarmowy?
- Co mówi najnowsze badanie o drzemkach?
- Dlaczego częste drzemki mogą być niepokojące?
- Szczególny sygnał ostrzegawczy porannych drzemek
- Czy należy unikać drzemek?
- Kiedy zgłosić się do lekarza?
Drzemka - zdrowy nawyk czy sygnał alarmowy?
Nie ma wątpliwości, że krótka drzemka może przynieść wiele korzyści. Poprawia koncentrację, nastrój i zdolności poznawcze, a także zmniejsza uczucie zmęczenia . Eksperci podkreślają, że szczególnie korzystne są drzemki trwające około 20-30 minut, najlepiej we wczesnych godzinach popołudniowych.
Problem pojawia się jednak wtedy, gdy drzemki stają się długie, częste lub przesuwają się na godziny poranne. W takich sytuacjach mogą świadczyć nie o zdrowym stylu życia, lecz o zaburzeniach snu lub rozwijających się chorobach.
Co mówi najnowsze badanie o drzemkach?
Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie JAMA Network Open wskazuje, że częste i długie drzemki - zwłaszcza te w godzinach porannych - mogą być powiązane z wyższym ryzykiem zgonu wśród osób starszych.
Naukowcy przeanalizowali dane zbierane przez 19 lat, obejmujące zarówno nawyki związane z drzemkami, jak i wskaźniki śmiertelności, co pozwoliło im lepiej zrozumieć zależność między snem w ciągu dnia a ogólnym stanem zdrowia.
Jak podkreśla główny autor badania, Chenlu Gao z Wydziału Anestezjologii, jest to jedno z pierwszych opracowań, które opiera się na obiektywnych pomiarach wzorców drzemek. Wyniki sugerują, że ich monitorowanie może mieć istotne znaczenie kliniczne i pomagać we wczesnym wykrywaniu problemów zdrowotnych.
Na podstawie zebranych i przeanalizowanych danych ustalono, że częstsze i poranne drzemki wiązały się z wyższą śmiertelnością. Każda dodatkowa godzina drzemki w ciągu dnia wiązała się z około 13 proc. wyższym ryzykiem zgonu, a każda dodatkowa drzemka w ciągu dnia wiązała się z około 7 proc. wyższym ryzykiem zgonu.
Osoby, które miały tendencję do pzysypiajia rano miały aż o 30 proc. wyższe ryzyko zgonu w porównaniu z osobami drzemiącymi po południu.
Dlaczego częste drzemki mogą być niepokojące?
Zwiększona potrzeba snu w ciągu dnia może wynikać z wielu przyczyn. Osoby starsze często śpią gorzej w nocy - sen jest płytszy i bardziej przerywany. To powoduje zmęczenie w ciągu dnia i potrzebę drzemek. Jednak jeśli problem się nasila, może wskazywać np. na bezsenność lub bezdech senny .
Badania łączą nadmierne drzemanie z wyższym ryzykiem nadciśnienia czy chorób serca. Częste drzemki mogą być też związane z procesami neurodegeneracyjnymi, takimi jak demencja. Zmiany w rytmie snu bywają jednym z pierwszych objawów takich schorzeń .
Zmęczenie i potrzeba snu mogą być objawem rozwijających się chorób przewlekłych, bólu lub ogólnego pogorszenia kondycji organizmu.
Szczególny sygnał ostrzegawczy porannych drzemek
Jednym z najbardziej interesujących wniosków badania jest znaczenie pory drzemki. Okazuje się, że drzemki przed południem mogą być bardziej niepokojące niż te popołudniowe.
Naturalny rytm dobowy sprzyja spadkowi energii w godzinach 13:00-16:00. Senność o tej porze jest więc fizjologiczna. Natomiast potrzeba snu już rano może sugerować poważniejsze zaburzenia zdrowotne lub bardzo słabą jakość snu nocnego.
Czy należy unikać drzemek?
Nie. Kluczowe jest rozróżnienie między zdrową drzemką a nadmierną sennością.
Krótka, zaplanowana drzemka poprawia koncentrację, wspiera pamięć i pomaga w regeneracji organizmu. Natomiast drzemki długie, częste i niekontrolowane mogą wskazywać na problem wymagający diagnozy.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli:
- potrzeba drzemek pojawiła się nagle,
- senność utrzymuje się mimo przespanej nocy,
- drzemki są długie i wielokrotne w ciągu dnia,
- towarzyszą im inne objawy, np. problemy z pamięcią czy koncentracją.
Lekarz może zlecić badania snu lub sprawdzić, czy przyczyną nie są choroby przewlekłe albo przyjmowane leki.
Drzemki same w sobie nie są niczym złym - wręcz przeciwnie, mogą być elementem zdrowego stylu życia. Jednak u osób starszych ich charakter ma ogromne znaczenie. Obserwacja własnego rytmu snu, zarówno nocnego, jak i dziennego, może być prostym, ale skutecznym narzędziem wczesnego wykrywania problemów zdrowotnych.
