This strategy addresses demographic challenges facing the EU's agricultural sector by attracting and supporting young & entrepreneurial farmers.
Appoġġ disponibbli għall-bdiewa żgħażagħ
Il-PAK 2023-27 tipprevedi diversi interventi speċifikament għall-bdiewa żgħażagħ. Il-pajjiżi tal-UE jfasslu l-miżuri tagħhom għall-kundizzjonijiet nazzjonali fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom .
Kombinazzjoni ta’ diversi interventi
L-istrateġiji għall-benefiċċju tal-bdiewa żgħażagħ ġeneralment jinvolvu l-kombinazzjoni ta’ diversi interventi jew azzjonijiet inklużi:
- l-Appoġġ Komplementari għall-Introjtu għall-Bdiewa Żgħażagħ (CISYF),
- l-installazzjoni ta’ bdiewa żgħażagħ, bdiewa ġodda u negozji ġodda rurali.
Pagamenti diretti
Il-pajjiżi tal-UE jridu jiddedikaw ammont li jikkorrispondi għal mill-inqas 3 % tal-baġit tal-pagamenti diretti tagħhom biex jappoġġaw lill-bdiewa żgħażagħ. Dan l-appoġġ jista’ jingħata bħala appoġġ għall-introjtu, appoġġ għall-investiment jew għajnuna inizjali għall-bdiewa żgħażagħ (50 % biss tal-appoġġ għall-investiment rilevanti jingħadd ma’ din il-mira).
Appoġġ komplementari għall-introjtu għall-bdiewa żgħażagħ (CISYF)
Is-CISYF hija skema volontarja taħt il-pagamenti diretti li tipprovdi appoġġ imtejjeb għall-introjtu lill-bdiewa żgħażagħ li jkunu għadhom kif ġew stabbiliti għall-ewwel darba u li huma intitolati għal appoġġ bażiku għall-introjtu. L-appoġġ jingħata fil-forma ta’ pagament annwali għal kull ettaru eliġibbli jew somma f’daqqa annwali.
Politiki nazzjonali
Il-fatturi nazzjonali jista’ jkollhom impatt fuq it-tiġdid ġenerazzjonali (pereżempju l-aċċess għal-leġiżlazzjonijiet dwar l-art u s-suċċessjoni). Għalhekk, il-pajjiżi tal-UE huma meħtieġa jeżaminaw l-interazzjoni bejn il-politiki nazzjonali (inklużi l-iskemi ta’ ħelsien mit-taxxa, l-iskemi tal-pensjonijiet tal-bdiewa, l-iskemi ta’ self, il-miżuri regolatorji relatati mal-kiri tal-art, ix-xiri jew il-wirt) u l-interventi u l-miżuri tal-PAK biex tiġi żgurata l-konsistenza bejn l-azzjonijiet kollha.
Azzjonijiet ta’ żvilupp rurali għall-bdiewa żgħażagħ
Barra minn hekk, l-interventi għall-iżvilupp rurali li jistgħu jiġu inklużi fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK għall-perjodu 2023-27 jipprovdu opportunitajiet addizzjonali biex jgħinu lill-bdiewa żgħażagħ jibdew:
- Installazzjoni ta’ bdiewa żgħażagħ, bdiewa ġodda u negozji ġodda rurali: dan huwa tip volontarju ta’ intervent mill-pajjiżi tal-UE taħt il-fondi għall-iżvilupp rurali tal-PAK 2023-27, li għandu l-għan li jipprovdi appoġġ immedjat għall-bidu ta’ negozju lill-bdiewa u lin-negozji.
- Skemi ta’ kooperazzjoni: fil-kuntest tas-suċċessjoni tal-azjendi agrikoli, dan japplika b’mod partikolari għat-tiġdid ġenerazzjonali fil-livell tal-azjendi agrikoli.
Il-bdiewa żgħażagħ jistgħu jibbenefikaw minn appoġġ għall-investiment u joħolqu jew jingħaqdu ma’ organizzazzjonijiet tal-produtturi biex isaħħu s-sitwazzjoni tas-suq u ekonomika tagħhom.
Il-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK għall-perjodu 2023-27 jistgħu jinkludu għajnuna biex jiġu żviluppati negozji rurali u pariri dwar kif l-aħjar li wieħed jidħol fil-biedja.
Il-bdiewa żgħażagħ fl-UE jistgħu japplikaw għall-appoġġ tal-PAK lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni, li huma elenkati fil-Pjan Strateġiku nazzjonali tal-PAK ta’ pajjiżhom. Il-biċċa l-kbira tal-pajjiżi tal-UE jappoġġaw it-tiġdid ġenerazzjonali permezz tas-CISYF taħt pagamenti diretti u permezz ta’ sejħa għall-applikazzjoni tal-fondi għall-iżvilupp rurali.
Sabiex iż-żoni rurali jsiru attraenti għaż-żgħażagħ, wieħed mill-objettivi speċifiċi tal-PAK 2023-27 iħeġġeġ lill-pajjiżi tal-UE jippromwovu l-impjiegi, it-tkabbir u l-iżvilupp lokali fiż-żoni rurali li se joħolqu kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-għajxien aħjar u b’hekk jipprevjenu l-eżodu rurali taż-żgħażagħ.
Aktar informazzjoni
Inizjattiva tal-Kummissjoni u tal-BEI għall-bdiewa żgħażagħ
F’April 2019, il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) u l-Kummissjoni Ewropea ħabbru kważi EUR 1 biljun ta’ finanzjament għas-setturi tal-agrikoltura u tal-bijoekonomija madwar l-Ewropa.
Il-pakkett ta’ self tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) attira interess minn diversi intermedjarji f’pajjiżi differenti tal-UE, u l-miri ta’ finanzjament intlaħqu fi żmien relattivament qasir, minkejja t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Sal-lum (rebbiegħa 2023), 98 % tal-finanzjament ġie ffirmat ma’ banek intermedjarji fi:
- Franza (€375 miljun għal tliet operazzjonijiet),
- l-Italja (€350 miljun għal erba’ operazzjonijiet),
- Il-Greċja (€210 miljun għal erba’ operazzjonijiet) u
- il-Kroazja (EUR 20 miljun).
Il-mira ta’ finanzjament minimu għall-bdiewa żgħażagħ inqabżet bi ftit, bi 11 % tas-self totali. Barra minn hekk, madwar 30 % tal-pakkett kien iddedikat għal operazzjonijiet għall-azzjoni klimatika.
PAK 2023-27: mod ġdid ta’ ħidma
Il-politika agrikola komuni (PAK) 2023-27 daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2023. Dan jintroduċi approċċ simplifikat biex l-agrikoltura tal-UE tkun tista’ tissodisfa l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjetali u ambjentali dejjem jevolvu ta’ dinja globalizzata. Il-politika ċċaqlaq l-enfasi mill-konformità u r-regoli lejn ir-riżultati u l-prestazzjoni. Dan huwa mod ġdid ta’ ħidma li jdur madwar:
- 10 objettivi ewlenin tal-PAK 2023-27, inkluż it-tiġdid ġenerazzjonali, jistabbilixxu l-bażi għall-politika, li tirrifletti ambizzjoni għolja fil-livell tal-UE għall-PAK kollha kemm hi;
- Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK li jippermettu lill-pajjiżi tal-UE jiżviluppaw strateġija ta’ intervent f’konformità mal-10 objettivi ewlenin tal-PAK 2023-27 u l-oqsma ta’ intervent tagħhom.
Kull pjan jgħaqqad firxa wiesgħa ta’ interventi mmirati li jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi tal-pajjiż tal-UE kkonċernat. Dawn l-interventi jagħtu riżultati tanġibbli fir-rigward tal-objettivi tal-PAK fil-livell tal-UE, filwaqt li jikkontribwixxu għall-ambizzjonijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew.
16 ta' Mejju 2025 - Episode dwar it-tieni djalogu dwar it-tiġdid ġenerazzjonali li sar fis-7 ta' Mejju 2025, u l-konferenza dwar il-Viżjoni għall-Agrikoltura u l-Ikel tal-UE.
Dashboard online
Il-Kummissjoni Ewropea nediet dashboard online biex tippreżenta l-miri stabbiliti fil-livell nazzjonali minn kull pajjiż tal-UE fil-Pjan Strateġiku tal-PAK approvat tagħha, kif ukoll il-miri fil-livell tal-UE. Dan id-dashboard jinkludi t-tiġdid ġenerazzjonali (R.36) bħala wieħed mill-44 “indikatur tar-riżultati” stabbiliti mil-leġiżlazzjoni tal-PAK u marbuta mal-10 objettivi speċifiċi. Skont il-miri, se jiġu stabbiliti sa 380 000 bidwi żagħżugħ b’appoġġ mill-PAK.
Sors: Id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali
Il-pajjiżi tal-UE mhumiex meħtieġa jinkludu l-44 mira kollha fil-Pjanijiet Strateġiċi nazzjonali tal-PAK tagħhom. L-ippjanar tal-miri jiddependi fuq il-ħtiġijiet u l-azzjonijiet ippjanati deċiżi fil-livell nazzjonali.
Il-Kummissjoni nediet dashboard online li jippreżenta l-miri stabbiliti fil-livell nazzjonali minn kull Pjan Strateġiku tal-PAK approvat, kif ukoll il-miri fil-livell tal-UE.
Definizzjoni ta’ bidwi żagħżugħ
Ir-Regolament (UE) 2021/2115 dwar il-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK jistabbilixxi l-elementi komuni minimi meħtieġa li jiddefinixxu l-kriterji biex wieħed jikkwalifika bħala “bidwi żagħżugħ” fil-livell tal-UE. Din id-definizzjoni tinkludi r-rekwiżiti għall-interventi rilevanti kollha taħt l-appoġġ għall-introjtu (magħruf ukoll bħala l-“ewwel pilastru”) u l-iżvilupp rurali (magħruf ukoll bħala t-“tieni pilastru”). Dan jiżgura konsistenza meta l-pajjiżi tal-UE jindirizzaw l-objettiv tat-tiġdid ġenerazzjonali fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom.
L-ewwel nett, bidwi żagħżugħ irid ikun “bidwi” skont id-definizzjoni stipulata fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) 2021/2115. Il-pajjiżi tal-UE jridu jqisu l-elementi obbligatorji li ġejjin meta jfasslu d-definizzjoni tagħhom ta’ famer żagħżugħ kif stipulat fl-Artikolu 4(6) tar-Regolament (UE) 2021/2115:
- bidwi żagħżugħ jista’ jkollu massimu ta’ 35-40 sena (il-pajjiżi tal-UE għandhom jistabbilixxu l-limitu massimu eżatt tal-età),
- bidwi żagħżugħ irid ikun "kap tal-azjenda" (jiġifieri jrid ikollu kontroll effettiv fuq l-azjenda, u l-pajjiżi tal-UE jridu jagħtu dettalji dwar l-ispeċifikazzjonijiet),
- bidwi żagħżugħ irid ikollu taħriġ u/jew ħiliet xierqa (il-pajjiżi tal-UE jridu jagħtu dettalji dwar l-ispeċifikazzjonijiet).
Iż-żgħażagħ fil-biedja
Il-bdiewa taħt l-età ta’ 40 sena jimmaniġġjaw biss 12 % tal-azjendi agrikoli kollha fl-Unjoni Ewropea (UE), li minnhom il-bdiewa żgħażagħ nisa jirrappreżentaw biss 3 %. Il-persważjoni ta’ aktar żgħażagħ biex jibdew il-biedja hija sfida sinifikanti.
Sors: Eurostat
Quddiem popolazzjoni tal-biedja li qed tixjieħ, l-UE qed iżżid l-isforzi tagħha biex tħeġġeġ liż-żgħażagħ jidħlu fil-biedja:
- L-istabbiliment ta’ azjendi agrikoli kummerċjalment vijabbli: is-sostenibbiltà tal-agrikoltura u tal-produzzjoni tal-ikel tiddependi fuq li ż-żgħażagħ, il-persuni motivati u mħarrġa sew isibuha attraenti biex jgħixu f’żoni rurali, jibqgħu f’dawk iż-żoni rurali u jistabbilixxu azjendi agrikoli kummerċjalment vijabbli.
- Niżguraw il-provvisti tal-ikel tal-Ewropa: l-appoġġ għall-ġenerazzjoni li jmiss ta’ bdiewa Ewropej mhux biss itejjeb il-vantaġġi kompetittivi tal-agrikoltura Ewropea, iżda jgħin ukoll biex jiġu żgurati l-provvisti tal-ikel tal-Ewropa għas-snin li ġejjin. Il-bdiewa żgħażagħ x’aktarx li jkunu miftuħa għall-innovazzjoni, il-bidla u t-teknoloġiji l-ġodda.
Xi sfidi ewlenin li qed jiffaċċjaw il-bdiewa żgħażagħ illum jinkludu:
- diffikultà fl-aċċess għall-art,
- prezzijiet għoljin tal-art,
- profittabbiltà baxxa u aċċess diffiċli għall-kreditu,
- diffikultà għall-bdiewa żgħażagħ b’familji biex jaċċessaw utilitajiet essenzjali (ilma, sanità, telekomunikazzjoni, broadband) u servizzi ta’ appoġġ soċjali (kura tas-saħħa u fit-tul, servizzi edukattivi).
Il-ħolqien u l-iżvilupp ta’ attivitajiet ekonomiċi vijabbli ġodda fis-settur agrikolu minn bdiewa żgħażagħ huma għalhekk essenzjali għall-kompetittività, u s-sostenibbiltà fit-tul tas-settur agrikolu tal-UE, u ż-żoni rurali u remoti.
L-iffaċilitar tat-tranżizzjoni diġitali fl-agrikoltura
L-objettivi tas-Sistemi tal-Għarfien u tal-Innovazzjoni Agrikoli (AKIS) huma li jappoġġaw it-tranżizzjoni diġitali fl-agrikoltura, li jagħtu spinta lill-bidu u lill-iżvilupp ta’ proġetti innovattivi, li jxerrdu r-riżultati tagħhom u jużawhom bl-aktar mod wiesa’ possibbli.
Bil-bidliet fl-agrikoltura u fiż-żoni rurali u l-multiplikazzjoni tat-teknoloġiji moderni, l-AKIS takkumpanja lill-bdiewa tul il-proċess ta’ trasformazzjoni diġitali u tgħinhom ilaħħqu ma’ teknoloġiji ġodda.
