This strategy addresses demographic challenges facing the EU's agricultural sector by attracting and supporting young & entrepreneurial farmers.

Tacaíocht atá ar fáil d’fheirmeoirí óga
Déantar foráil in CBT 2023-27 maidir le roinnt idirghabhálacha a bhaineann go sonrach le feirmeoirí óga. Déanann tíortha an Aontais a mbearta a chur in oiriúint do dhálaí náisiúnta ina bPleananna Straitéiseacha CBT.
Meascán de roinnt idirghabhálacha
Go ginearálta, is éard a bhíonn i gceist le straitéisí a théann chun tairbhe d’fheirmeoirí óga roinnt idirghabhálacha nó gníomhaíochtaí a chomhcheangal, lena n-áirítear:
- an Tacaíocht Ioncaim Fhorlíontach d’Fheirmeoirí Óga (CISYF),
- cabhrú le feirmeoirí óga, feirmeoirí nua agus gnólachtaí nuathionscanta tuaithe dul i mbun gnó.
Íocaíochtaí díreacha
Ní mór do thíortha AE méid a chomhfhreagraíonn do 3% ar a laghad dá mbuiséad íocaíochtaí díreacha a thiomnú chun tacú le feirmeoirí óga. Féadfar an tacaíocht sin a dheonú mar thacaíocht ioncaim, mar thacaíocht infheistíochta nó mar chabhair nuathionscanta d’fheirmeoirí óga (ní chuirfí ach 50 % den tacaíocht infheistíochta ábhartha san áireamh sa sprioc sin).
Tacaíocht ioncaim fhorlíontach d’fheirmeoirí óga (CISYF)
Is scéim dheonach í CISYF faoi íocaíochtaí díreacha lena gcuirtear tacaíocht ioncaim fheabhsaithe ar fáil d'fheirmeoirí óga atá nuabhunaithe den chéad uair agus atá i dteideal tacaíocht bhunúsach ioncaim a fháil. Deonaítear an tacaíocht i bhfoirm íocaíocht bhliantúil in aghaidh an heicteáir incháilithe nó i bhfoirm cnapshuime bliantúla.
Beartais náisiúnta
Is féidir tionchar a bheith ag tosca náisiúnta ar athnuachan ó ghlúin go glúin (mar shampla rochtain ar reachtaíocht talún agus comharbais). Dá bhrí sin, ceanglaítear ar thíortha an Aontais scrúdú a dhéanamh ar an idirghníomhú idir beartais náisiúnta (lena n-áirítear scéimeanna faoisimh cánach, scéimeanna pinsin feirmeoirí, scéimeanna iasachta, bearta rialála a bhaineann le léasú talún, ceannach nó oidhreacht) agus idirghabhálacha CBT agus bearta chun comhsheasmhacht a áirithiú idir na gníomhaíochtaí uile.
Gníomhaíochtaí forbartha tuaithe d’fheirmeoirí óga
Ina theannta sin, le hidirghabhálacha forbartha tuaithe is féidir a áireamh i bPleananna Straitéiseacha CBT don tréimhse 2023-27, cuirtear deiseanna breise ar fáil chun cabhrú le feirmeoirí óga tús a chur leis an méid seo a leanas:
- Cabhrú le feirmeoirí óga, feirmeoirí nua agus gnólachtaí nuathionscanta tuaithe dul i mbun gnó: is cineál deonach idirghabhála é sin ó thíortha an Aontais faoi chistí forbartha tuaithe CBT 2023-27, arb é is aidhm dó tacaíocht nuathionscanta a chur ar fáil láithreach d’fheirmeoirí agus do ghnólachtaí.
- Scéimeanna comhair: i gcomhthéacs comharbais feirme, tá feidhm aige sin go háirithe maidir le hathnuachan ó ghlúin go glúin ar leibhéal na feirme.
Is féidir le feirmeoirí óga tairbhe a bhaint as tacaíocht infheistíochta agus eagraíochtaí táirgeoirí a chruthú nó dul i bpáirt leo chun a margadh agus a staid eacnamaíoch a neartú.
Is féidir a áireamh i bPleananna Straitéiseacha CBT don tréimhse 2023-27 cabhair chun gnólachtaí tuaithe a fhorbairt agus comhairle maidir leis an mbealach is fearr chun dul i mbun feirmeoireachta.
Is féidir le feirmeoirí óga san Aontas iarratas a dhéanamh ar thacaíocht CBT do na húdaráis bhainistíochta, atá liostaithe i bPlean Straitéiseach náisiúnta CBT a dtíre. Tacaíonn formhór thíortha an Aontais le hathnuachan ó ghlúin go glúin trí CISYF faoi íocaíochtaí díreacha agus trí ghlao ar iarratais ó chistí forbartha tuaithe.

Chun ceantair thuaithe a dhéanamh tarraingteach do dhaoine óga, le ceann de chuspóirí sonracha CBT 2023-27 spreagtar tíortha an Aontais chun fostaíocht, fás agus forbairt áitiúil a chur chun cinn i gceantair thuaithe, rud a chruthóidh dálaí oibre agus maireachtála níos fearr agus, ar an gcaoi sin, a chuirfidh cosc ar thréigean óige na tuaithe.
Tuilleadh eolais
Tionscnamh an Choimisiúin agus BEI d’fheirmeoirí óga
I mí Aibreáin 2019, d’fhógair an Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) agus an Coimisiún Eorpach beagnach € 1 bhilliún de mhaoiniú d’earnálacha na talmhaíochta agus an bhithgheilleagair ar fud na hEorpa.
Mheall pacáiste iasachta an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI) spéis ó roinnt idirghabhálaithe i dtíortha éagsúla an Aontais, agus baineadh amach na spriocanna maoiniúcháin laistigh de thréimhse réasúnta gearr, in ainneoin an choir chun donais eacnamaíoch mar gheall ar phaindéim COVID-19. Go dtí seo (earrach 2023), síníodh 98 % den mhaoiniú le bainc idirmheánacha sna tíortha seo a leanas:
- an Fhrainc (€375 mhilliún le haghaidh trí oibríocht),
- an Iodáil (€350 milliún le haghaidh ceithre oibríocht),
- An Ghréig (€210 milliún le haghaidh ceithre oibríocht) agus
- An Chróit (€20 milliún).
Sáraíodh an sprioc mhaoiniúcháin íosta d’fheirmeoirí óga beagán, le 11 % den iasachtú iomlán. Ina theannta sin, bhí thart ar 30 % den imchlúdach tiomnaithe d’oibríochtaí le haghaidh gníomhú ar son na haeráide.
CBT 2023-27: bealach nua oibre
Tháinig an comhbheartas talmhaíochta (CBT) 2023-27 i bhfeidhm an 1 Eanáir 2023. Tugtar isteach leis cur chuige simplithe chun cur ar chumas thalmhaíocht an Aontais freastal ar na riachtanais eacnamaíocha, shochaíocha agus chomhshaoil atá ag síorathrú i ndomhan domhandaithe. Leis an mbeartas, aistrítear an bhéim ó chomhlíonadh agus rialacha i dtreo torthaí agus feidhmíochta. Is bealach nua oibre é seo a bhaineann leis an méid seo a leanas:
- Le 10 bpríomhchuspóir CBT 2023-27, lena n-áirítear athnuachan ó ghlúin go glúin, leagadh síos an bonn don bheartas, rud a léiríonn uaillmhian ard ar leibhéal an Aontais do CBT ina iomláine;
- Pleananna Straitéiseacha CBT lena gcuirtear ar chumas thíortha an Aontais straitéis idirghabhála a fhorbairt i gcomhréir le 10 bpríomhchuspóir CBT 2023-27 agus lena réimsí idirghabhála.
Comhcheanglaítear i ngach plean raon leathan idirghabhálacha spriocdhírithe lena dtugtar aghaidh ar riachtanais shonracha na tíre den Aontas lena mbaineann. Leis na hidirghabhálacha sin, baintear torthaí nithiúla amach i ndáil le cuspóirí CBT ar leibhéal an Aontais, agus rannchuidítear le huaillmhianta an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip ag an am céanna .
16 Bealtaine 2025 – Eipeasóid faoin dara hidirphlé maidir le hathnuachan ó ghlúin go glúin a tionóladh an 7 Bealtaine 2025, agus faoin gcomhdháil maidir leis an bhFís le haghaidh Thalmhaíocht agus Bhia an Aontais.

Deais ar líne
Sheol an Coimisiún Eorpach deais ar líne chun na spriocanna a leag gach Ballstát síos ar an leibhéal náisiúnta a chur i láthair ina Phlean Straitéiseach CBT formheasta, chomh maith le spriocanna ar leibhéal an Aontais. Áirítear leis an deais sin athnuachan ó ghlúin go glúin (R.36) mar cheann de na 44 ‘tháscaire toraidh’ a leagtar síos le reachtaíocht CBT agus atá nasctha leis na 10 gcuspóir shonracha. De réir na spriocanna, bunófar suas le 380 000 feirmeoir óg le tacaíocht ó CBT.
Foinse: Ard-Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe
Ní cheanglaítear ar thíortha an Aontais na 44 sprioc uile a áireamh ina bPleananna Straitéiseacha náisiúnta CBT. Braitheann pleanáil na spriocanna ar na riachtanais agus ar na gníomhaíochtaí atá beartaithe arna gcinneadh ar an leibhéal náisiúnta.

- Alt nuachta
Sheol an Coimisiún deais ar líne ina gcuirtear i láthair na spriocanna a leagtar síos ar an leibhéal náisiúnta le gach Plean Straitéiseach CBT formheasta, chomh maith le spriocanna ar leibhéal an Aontais.
Sainmhíniú ar fheirmeoir óg
Leagtar síos i Rialachán (AE) 2021/2115 maidir le Pleananna Straitéiseacha CBT na heilimintí coiteanna íosta is gá lena sainítear na critéir chun cáiliú mar ‘fheirmeoir óg’ ar leibhéal an Aontais. Áirítear sa sainmhíniú sin na ceanglais maidir le gach idirghabháil ábhartha faoi thacaíocht ioncaim (ar a dtugtar an ‘chéad cholún’ freisin) agus forbairt tuaithe (ar a dtugtar an ‘dara colún’ freisin). Áirithítear leis sin comhsheasmhacht nuair a thugann tíortha an Aontais aghaidh ar chuspóir na hathnuachana ó ghlúin go glúin ina bPleananna Straitéiseacha CBT.
Ar an gcéad dul síos, ní mór feirmeoir óg a bheith ina ‘fheirmeoir’ de réir an tsainmhínithe a shonraítear in Airteagal 3(1) de Rialachán (AE) 2021/2115. Ní mór do thíortha AE na gnéithe éigeantacha seo a leanas a chur san áireamh agus a sainmhíniú ar fheirmeoirí óga á tharraingt suas acu mar a shonraítear in Airteagal 4(6) de Rialachán (AE) 2021/2115:
- is féidir le feirmeoir óg a bheith 35-40 bliain d’aois ar a mhéad (tá an uasteorainn aoise bheacht le socrú ag tíortha an Aontais),
- ní mór d’fheirmeoir óg a bheith ina ‘cheann gabháltais’ (i.e. ní mór rialú éifeachtach a bheith aige ar an ngabháltas, agus ní mór do thíortha an Aontais na sonraíochtaí a shonrú),
- ní mór oiliúint agus/nó scileanna iomchuí a bheith ag feirmeoir óg (ní mór do thíortha an Aontais na sonraíochtaí a shonrú).
Daoine óga san fheirmeoireacht
Ní bhainistíonn feirmeoirí faoi bhun 40 bliain d’aois ach 12 % de na gabháltais feirme uile san Aontas Eorpach (AE), nach bhfuil ach 3 % d’fheirmeoirí óga baineanna ina measc. Is dúshlán suntasach é a chur ina luí ar níos mó daoine óga tús a chur leis an bhfeirmeoireacht.
Foinse: Eurostat
I bhfianaise daonra feirmeoireachta atá ag dul in aois, tá dlús á chur ag an Aontas lena iarrachtaí daoine óga a spreagadh chun dul i mbun feirmeoireachta:
- Feirmeacha atá inmharthana ó thaobh na tráchtála de a bhunú: braitheann inbhuanaitheacht na talmhaíochta agus an táirgthe bia ar dhaoine óga, spreagtha agus dea-oilte a bhfuil cónaí orthu i gceantair thuaithe a bheith tarraingteach, fanacht sna ceantair thuaithe sin agus feirmeacha atá inmharthana ó thaobh na tráchtála de a bhunú.
- Soláthairtí bia na hEorpa a dhaingniú: ní hamháin go gcuireann tacú leis an gcéad ghlúin eile d’fheirmeoirí na hEorpa leis na buntáistí iomaíocha a bhaineann le talmhaíocht na hEorpa, ach cuidíonn sé freisin le soláthairtí bia na hEorpa a dhaingniú do na blianta amach romhainn. Is dócha go mbeidh feirmeoirí óga oscailte don nuálaíocht, don athrú agus do theicneolaíochtaí nua.
I measc na bpríomhdhúshlán atá roimh fheirmeoirí óga sa lá atá inniu ann tá:
- deacracht rochtain a fháil ar thalamh,
- praghsanna arda talún,
- brabúsacht íseal agus rochtain dheacair ar chreidmheas,
- deacracht d’fheirmeoirí óga a bhfuil teaghlaigh acu rochtain a fháil ar fhóntais riachtanacha (uisce, sláintíocht, teileachumarsáid, leathanbhanda) agus ar sheirbhísí tacaíochta sóisialta (cúram sláinte agus fadtéarmach, seirbhísí oideachais).
Dá bhrí sin, tá sé ríthábhachtach d’iomaíochas agus d’inbhuanaitheacht fhadtéarmach earnáil talmhaíochta an Aontais, agus do cheantair thuaithe agus iargúlta, go gcruthóidh agus go bhforbróidh feirmeoirí óga gníomhaíochtaí eacnamaíocha inmharthana nua in earnáil na talmhaíochta.
An t-aistriú digiteach sa talmhaíocht a éascú
Is iad cuspóirí na gCóras um Eolas agus Nuálaíocht Talmhaíochta (AKIS) tacú leis an aistriú digiteach sa talmhaíocht, borradh a chur faoi thionscnamh agus forbairt tionscadal nuálach, a dtorthaí a scaipeadh agus iad a úsáid chomh forleathan agus is féidir.
Leis na hathruithe sa talmhaíocht agus i gceantair thuaithe agus le hiolrú na dteicneolaíochtaí nua-aimseartha, gabhann AKIS le feirmeoirí feadh phróiseas an chlaochlaithe dhigitigh agus cuidíonn sé leo coinneáil suas le teicneolaíochtaí nua.

